Wat is oplossingsgerichte therapie?

oplossingsgerichte-therapie-feedback
In het Brief Family Therapy Center (BFTC) in Milwaukee (VS) is de oplossingsgerichte therapie ontwikkeld. Hun motto was: “Doe meer van wat je doet, als het probleem er (even) niet is.
Het BFTC leerde ons als therapeuten minder tijd te besteden aan het analyseren van het probleem. Daardoor kost de therapie minder tijd. Daarom noemen we deze vorm van therapie: oplossingsgericht en kort. Oplossingsgericht werken is voor de meeste therapeuten en hulpverleners een eyeopener.
 
We onderscheiden twee fasen:
  • Probleemfase
    De meeste andere therapieën richten zich vooral op de probleemanalyse, te weten: het omschrijven van problemen en het onderzoeken van de oorzaken van die problemen. Die oorzaken worden onder andere gezocht in het verleden, in de omgeving of de gedachten- en gedragspatronen van de cliënt.
    In de Oplossingsgerichte therapie en Oplossingsgericht coachen pak je in de probleemfase een beetje anders aan. Je reageert als therapeut of coach met veel erkenning en empathie op het probleem van de cliënt.
    Daarna ga je over tot coping, je vraagt bijvoorbeeld: “Wat heeft geholpen? Hoe heeft u dat volgehouden?”
    In plaats van je te verdiepen in het probleem, verdiep je je als oplossingsgericht therapeut in mogelijke oplossingen, krachten, coping en hulpbronnen uit het verleden.
     
  • Oplossingsfase
    In de oplossingsfase richt je je op het eind, op het doel dat de cliënt wil bereiken. Je gaat vervolgens door met het opsporen en visualiseren van mogelijke doelen. Je vraagt bijvoorbeeld: “Hoe moet het worden?”.
    De kern is dat je feedback geeft en vragen stel, bijvoorbeeld: “Wat zou je graag willen?” en “Hoe ga je dat bereiken?” Door de wondervraag te stellen, zet je de cliënt op een ander spoor. Als therapeut volg je hem in dit succesverhaal, ofwel: ‘Leading from one step behind’.

Door uitzonderingen op het probleem te benoemen - wat gaat er wèl goed - krijgt de therapeut zicht op waar de cliënt meer van wil. Als oplossingsgericht therapeut ga je er vanuit dat je cliënt onbewust al (het begin van) de oplossing met zich mee draagt. Je helpt de oplossing dichterbij te brengen.

De klant is de expert. Hij vindt met jouw support, kennis en ervaring zelf de oplossingen. De oplossingen die de cliënt op die manier vindt of bedenkt, passen optimaal in het referentiekader van de cliënt. Ze sluiten aan op zijn ‘Theory of change’. De veranderingen hebben daardoor een natuurlijk karakter en ook een blijvend effect. Een unieke aanpak dus. 
De schaalvragen gebruik je om de voortgang in de therapie - de doelen - te blijven monitoren. Ik adviseer je ook gebruik te maken van het oplossingsgericht meten van het functioneren van de cliënt.
Maak gebruik van de Cliënt Directed Outcome Informed (CDOI): de Outcome en Session Rating Scales. Dit zijn twee eenvoudige oplossingsgerichte schalen. Ze volgen het functioneren van de cliënt gedurende het therapieproces en de ontwikkeling van therapeutische relatie. Dit zijn de twee belangrijkste feedback- indicatoren van succesvolle behandelingen.
 
Oplossingsgerichte therapie en oplossingsgericht coachen zijn goed te combineren met andere vormen van psychotherapie zoals bijvoorbeeld: gedragstherapie, mindfulness, EFT, EMDR en inzicht gevende gespreksvoering. Door dit te doen, kan je als therapeut aansluiten bij wat de cliënt anders wil én aansluiten bij een passende of aansprekende methode.
 
Samenvattend is oplossingsgerichte therapie en oplossingsgericht werken een respectvolle, efficiënte en vriendelijke benadering.